Het ‘spinnen’ van nieuws: Boze boeren in Dalfsen

Een item dat ik zaterdag 28 februari draaide, leverde heel veel reacties op op twitter. Wat mij betreft een mooi voorbeeld hoe een nieuwsgebeurtenis door tegengestelde partijen verschillend wordt beleefd en naar buiten gebracht.

Ik heb me ook geërgerd, want ‘de media’ (voor zover die bestaan) krijgen altijd het verwijt dat de waarheid wordt verdraaid. Maar ligt dat wel aan de media? Daarom wil ik een geval eens helemaal belichten: een protestactie van de Partij voor de Dieren die uit de klauwen loopt.

Objectief
Als journalist is het je taak om zo objectief mogelijk verslag te doen van een nieuwsgebeurtenis. (Niemand is objectief, maar nieuws kun je wel zo objectief mogelijk brengen)

Mestvergister
In dit specifieke geval gaat het om een demonstratie van de Partij voor de Dieren tegen een mestvergister in Dalfsen. Op zichzelf opmerkelijk, want ik dacht altijd dat het omzetten van mest in biogas d.m.v. vergisting juist milieuvriendelijk is. Maar de Partij voor de Dieren denkt daar anders over. Er zou volgens de partij sprake zijn van explosiegevaar en inwoners zouden last hebben van hoofdpijn en stank. Ik had me voorgenomen om daar kritische vragen over te stellen, alleen draaide het uiteindelijk niet meer om de vergister, maar om de demonstratie die geheel uit de hand liep. Dat kwam doordat een groot aantal boeren aanwezig was en zich behoorlijk agressief gedroeg.

Even vooropgesteld: Ik wil me niet bezig houden met het feit of die vergister nu wel of niet milieuvriendelijk is. Daar gaat het in dit geval niet om. Ik wil berichten over hoe de demonstratie verliep en hoe dit vervolgens in de media wordt uitgelicht.

Dit is de bijdrage die ik maakte voor RTV OOST:

En dit is wat de NOS maakte van mijn beelden. (YouTube-kanaal van de NOS staat helaas nog niets.)

Verschillen in hetzelfde nieuws
Je ziet dat er een verschil zit tussen mijn berichtgeving en die van de NOS, zeker als je de TV-uitzendingen bekijkt: 20:00uur versie (op 12 minuten).

Ook Powned, de Telegraaf en andere media hebben eigen versies die ook allemaal weer iets verschillen. Waar ligt dat aan?

Hoor en wederhoor
Ik heb zoals het hoort geprobeerd om ook de eigenaar van de vergister te spreken. Dat noemen we in de journalistiek ‘hoor en wederhoor’. Dat is een heel belangrijk element. Want een verhaal kent altijd meerdere kanten en die moeten we laten zien en horen. Ik heb met de eigenaar gesproken en hem gevraagd of hij wilde reageren. Hij wilde dat niet omdat hij op dat moment volgens eigen zeggen ‘te emotioneel’ was. Ik heb daarna lange tijd met de dochter van de eigenaar gesproken en aangegeven dat een reactie handig zou zijn om eenzijdige berichtgeving te voorkomen. Maar ook zij gaf aan dat er niemand voor de camera wilde verschijnen. Dit was allemaal nog voordat de demonstratie uit de hand liep.

Kennelijk heeft een redacteur / journalist van de NOS nadat ze mijn beelden binnenkregen nog een keer geprobeerd om een reactie te krijgen (wat goed is). Daar is de berichtgeving op aangepast. Die redacteur / journalist is echter niet ter plaatse geweest en moet dus afgaan op de informatie die hij krijgt door de telefoon van de boeren. Volgens de boeren zou de PvdD dus geprobeerd hebben om het erf van de boer te betreden en zou er ook sprake zijn van een dreigende sfeer richting de boeren.

Spinnen
En dat is het moment waarop het verhaal een eigen leven gaat leiden. Mensen die helemaal niet bij de demonstratie aanwezig waren beginnen controleerbare onwaarheden te roepen. Die beginnen met wat we in het vakjargon het ‘spinnen van nieuws’ noemen: Je draait het verhaal in het voordeel van jouw organisatie. Dat gebeurt continu in de politiek, maar in dit geval dus door iemand die (op twitter) zegt van LTO NoordDalfsen te zijn:

Dat de PvdD het erf van de vergister (of de boer) heeft betreden is echt absolute onzin! De demonstratie was op de openbare weg. Het terrein van de vergister was namelijk door de boeren zelf hermetisch afgesloten door trekkers, giertanks en linten. Het was vrijwel onmogelijk om het terrein op te komen.

Verder wordt er gesteld dat de PvdD zelf geweld zou hebben gebruikt. Daarmee ontstaat een tweede leugen en wordt het verhaal verder ‘gespind’. Iemand verwijst zelfs naar mijn reportage om die stelling kracht bij te zetten:

Maar ook bovenstaande is dus onzin. Op een gegeven moment escaleert de demonstratie. Op dat moment willen de mensen van de PvdD de weg voor de vergister verlaten. Ik loop met Esther Ouwehand naar een wat rustiger plek om een interview op te gaan nemen. Maar opeens ligt er dan een vrouw (van de PvdD) op de grond. Ze zou geslagen zijn door een boer (dat heb ik niet zelf gezien en dus ook niet op camera, wel de gevolgen: blauwe plekken en bloed aan haar knie). Op dat moment loop ik terug naar de demonstratie en film wat er dan gebeurt: Een vrouw die bij de vrouw hoort die op de grond ligt, wordt heel boos op de belager en moet door de politie in bedwang worden gehouden. Dat is het enige moment waarop ik zie dat iemand van de PvdD boos reageert. Ze slaat overigens niet terug. Dus dat de boeren aangifte gaan doen van bedreiging tegen de PvdD (zoals de NOS meldt) lijkt mij dus nergens op gebaseerd voor zover ik alles in de drukte heb kunnen volgen.

Openbare weg
Ook ik al journalist wordt geïntimideerd. Een boze boer roept: ‘Als je de nummerplaat van mijn auto filmt, klaag ik je aan!’ Omdat ik weet dat ik in mijn recht sta op de openbare weg doe ik het af met een kort ‘prima!’. Ik wil geen onderdeel worden van het verhaal. Mijn taak is registreren. Maar uiteindelijk word ook ik doelwit van de boze boeren. Een boer gooit een bord dat hij van de PvdD heeft afgepakt naar mijn camera. Raak.

Het lijkt er op dat de camera ongedeerd is, maar ik zal het nog eens goed controleren. Ik zit te twijfelen of ik aangifte moet doen van poging tot vernieling en/of obstructie van de vrije nieuwsgaring. Maar dat kost mij waarschijnlijk veel tijd en de vraag is maar of de politie wat met die aangifte gaat doen. Maar ik kan er echt heel slecht tegen als mensen mij het onmogelijk proberen te maken om mijn werk te doen of zich gedragen als kleine kinderen.

Tot slot
Om elke onduidelijkheid weg te nemen nog 2 video’s: Een video vanuit de boerenkant met als titel ‘Boerenverzet in Dalfsen’. De term ‘verzet’ klinkt natuurlijk positiever. Opvallend is dat er halverwege een lange take is waarin de boeren richting de demonstranten lopen, maar dat daar een knip in zit (op 5’30”). Dat zou zo maar het moment kunnen zijn waarop de demonstrante van de PvdD naar de grond wordt geslagen. Is dat er gemakshalve maar even uitgeknipt? Of is het toeval? Het gericht gooien van een bord naar mijn camera staat er overigens wel op (5’53”):

De laatste video is al mijn ruwe materiaal. Onge-edit. Ik laat niet continu mijn camera lopen, maar ik heb alle shots achter elkaar gezet in synchronische volgorde:

Volgens mij zijn 2 punten duidelijk: De demonstratie was op de openbare weg en het waren de boeren die agressief waren. Laat je dus niets wijsmaken. Als er zaken niet kloppen in berichtgeving is dat niet altijd de schuld van journalisten. Iedereen is bewust of onbewust bezig om het nieuws te ‘spinnen’. En bovendien: ‘DE waarheid’ bestaat niet.


2 thoughts on “Het ‘spinnen’ van nieuws: Boze boeren in Dalfsen

  1. Het is niet leuk als er mensen protesteren voor je deur. Het is ook begrijpelijk dat je daar emotioneel van wordt. Maar geweld of intimidatie is natuurlijk nooit geoorloofd.

    Wat ik niet snap, is waarom de boeren in kwestie niet gewoon kunnen toegeven dat emoties de boventoon zijn gaan voeren en ze beter anders hadden kunnen reageren? Zo houd je de eer aan jezelf. Denk dat mensen daar veel meer begrip voor zouden opbrengen dan hoe er nu wordt gereageerd.

    Boeren worden moe van alle kritiek die ze krijgen. Soms wel, soms niet terecht. Consumenten worden op hun beurt weer moe, omdat een veel geziene reactie (met name in online discussies) op kirtiek is te roepen dat het allemaal nonsense is, dat in de sector niks mis is en dat de tegenpartij de kwade pier is die hen doelbewust in een negatief daglicht stelt. Zo verliest de sector geloofwaardigheid wat jammer is. Want in de praktijk proberen veel boeren wel degelijk mee te denken over verbeteringen op allerlei vlakken, maar die indruk krijgt de consument hierdoor niet.

    Tot slot is intimidatie, agressie en geweld een teken van onmacht. Het is not done. Iets waar je jezelf niet mee moet willen associëren en verre van hoort te houden, óók als mensen voor je deur demonstreren. Dat mag hopelijk voor iedereen duidelijk zijn.

  2. Tja… Het is binnenkort weer verkiezingstijd dat is duidelijk te merken als u begrijpt wat ik bedoel.

    Zelfs een kind weet dat als je bijvoorbeeld een paard lang genoeg sart, die je op een gegeven moment een enorme trap zal gaan verkopen.
    Niet alleen de Partij voor de Dieren valt de laatste tijd ook een gedeelte van hun eigen achterban bestaande uit de biologische boeren aan. De nederlandse boeren die zich aan steeds meer regels moeten houden en zich maar (geldverslindend moeten) blijven aanpassen, worden keer op keer stapje voor stapje achteruit gedrongen en de PvdD en Wakker Dier doen telkens weer een stapje naar voren. Feiten worden verdraaid, de achterban word eenzijdig voorgelicht, boeren worden steeds meer, ondanks hun goedbedoelde open dagen bijvoorbeeld, afgeschilderd als wrede dierenbeulen. Wat de gemiddelde nederlander niet ziet of niet wil zien is dat als de leden van de partij van de dieren op een oor liggen, boeren nog vaak met hun vee bezig zijn. dag en nacht, 7 dagen per week.

    Eigenlijk is het jammer dat boeren niet kunnen gaan staken. Gewoon, Europawijd, een maandje àlle aanvoer van voedsel stoppen. Misschien gaan de mensen, na het hamsteren, eens nadenken in plaats van klakkeloos aannemen, opgehitst worden, en daardoor de handen bijten die hen voedt. Want wat de Partij voor de Dieren eigenlijk wil en dat is alle boeren, ook de biologische, weg en iedereen veganist, is in dit piepkleine landje met bijna (?) 17 miljoen mensen, niet te doen. Daar kan geen vegetarische slager tegenop. Want hoeveel land is voor alle lupinebouw nodig? Hoeveel bos word er dan gekapt voor soja-aanbouw? Wat gaat men doen met alle soja-afval zonder vee in nederland, vergisten?

    Nog even terug te komen op de agressie van de boeren: Iedereen, zelfs u, zou op een gegeven moment ontploffen en in plaats van een misschien goed bedoelde vredelievende aktiegroep die ook de boer een leven gunt? na de zoveelste aanval van die kant alleen nog maar als een stel hyena’s zien die alleen in een groep durven op te treden. Boeren zijn namelijk ook maar mensen.

    Hopelijk komt er ooit een tijd dat men doorkrijgt dat niet de agressor het slachtoffer is van situaties als deze. Boeren zoeken niet de privé adressen op van PvdD- en WD-leden en gaan daar massaal voor de deur met grote borden demonstreren. Daar hebben ze namelijk ècht geen tijd voor. Ik vind het sneu wat er allemaal gebeurt en hoop voor ze dat er ooit een tijd komt dat ze weer zullen worden gewaardeerd. In deze tijd moet je wel boer uit roeping zijn want er is zo echt geen lol meer aan.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *