De stem van het volk

Een van de onderdelen van de journalistiek is de mening vragen van vaak volkomen willekeurige voorbijgangers. Dat noemen we “Voxpoppen”. Vox Pop staat voor “Vox Populi” oftewel de stem van het volk. Of het nut heeft is een vraag die ik hier even openlaat. Duidelijk is dat sommige mensen het heel leuk vinden om de mening van een ander te horen over allerlei uiteenlopende zaken. Vrijwel alle media maken gebruik van dit fenomeen.

Het halen van Voxpop is echter niet altijd de leukste klus. Sommige mensen hebben namelijk helemaal geen zin om hun mening te geven of ze durven niets voor de camera of de microfoon te zeggen. Ze hebben niets te verkopen en zitten vaak helemaal niet te wachten op media-aandacht. Het is dus vaak ploeteren voor de journalist.

Opmerkelijk genoeg hangt het ook af van het gebied waar je werkzaam bent. Zo heb ik vijf jaar gewerkt in Apeldoorn voor Omroep Gelderland. Daar zijn de meeste mensen een beetje stug. Ze hebben ze geen zin om je te woord te staan en laten dat ook vaak op niet al te vriendelijke wijze merken.

Op de school voor journalistiek leer je dat je netjes moet vragen of je iemand een vraag mag stellen. Maar als je dat in de praktijk doet, dan is de kans groot dat je er ‘s avonds nog staat. Dat merkte ik ook in Apeldoorn. Eerst vroeg ik het netjes, zonder dat de camera aan stond. Maar dan is het voor de mensen wel heel makkelijk om “nee” te zeggen. Vrijwel niemand wilde de moeite nemen om me te woord te staan. Uiteindelijk leidde dat ertoe dat mijn collega en ik gewoon met draaiende camera op mensen af liepen. We stelden formeel de vraag “Mag ik u iets vragen?”, onmiddellijk gevolgd door de vraag waar het om ging. De geinterviewde heeft zo bijna geen kans om “nee” te zeggen. De makkelijkste weg is dan gewoon antwoord geven op de vraag. Als iemand echt niet wilde, drongen we overigens niet aan. Dan was het ook goed. Met die werkwijze slaagden we er toch in om in niet al te lange tijd een aantal reacties van het winkelend publiek te ontlokken.

Sommige mensen maakten zich ontzettend boos dat we met draaiende camera aankwamen lopen, maar die wisten waarschijnlijk niet dat als we het anders zouden doen, we gewoon geen reacties zouden krijgen. Kortom, je wordt door de praktijk gedwongen om minder sociaal te opereren.

In mijn woonplaats Kampen is het weer volkomen anders. Vrijwel niemand loopt me voorbij en de meeste mensen willen wel voor de camera reageren. Makkie dus. Kijk maar eens naar het volgende voorbeeld van IJsselTV. Mensen krijgen 10 seconden zendtijd en mogen zeggen wat ze willen. Dat levert best vermakelijke TV op. Maar wat vooral opvalt is de opgewekte houding van de mensen.

In Zwolle is het weer iets moeilijker. Daar sta ik voor RTV Oost meestal op donderdag en vrijdag te voxpoppen voor het programma “Klaarwakker”. Op donderdag sta ik op het station. Dat is een lastige situatie: De meeste mensen hebben haast en zitten niet te wachten op een verslaggever die hun mening wil horen. Maar meestal lukt het wel. De markt op vrijdag is een soort verademing. De meeste mensen hebben wel tijd om een praatje te maken. Maar afgelopen vrijdag overkwam me iets wat me nog nooit eerder is overkomen. Terwijl ik live op de radio ben, maakt een marktkoopman me duidelijk dat hij me niet te woord wil staan. Niet alleen verbaal, maar ook fysiek.
Luister naar de volgende bijdrage. Op 4 minuten kom ik de boze marktkoopman tegen:

StraatpraatRadioOost 11112011 by NiKater

Nogmaals, als iemand gewoon beleefd zegt dat ie niet wil of geen tijd heeft prima. Dan zoek ik iemand anders op. Maar deze man deed vanaf het begin al meteen heel erg agressief. Dat vind ik niet normaal. Journalisten zijn ook gewoon mensen. Ik kan me best voorstellen dat je geen reactie wil geven, maar dat kan je dan op z’n minst gewoon netjes zeggen. Volgende week sta ik overigens gewoon weer te voxpoppen op de markt.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *