De macht van de politie

Op papier hebben we het in Nederland zo mooi geregeld: Er is een wetgevende macht (de overheid) en uitvoerende macht (handhavers als politie e.d.), een rechterlijke macht en een controlerende macht (journalisten). Maar de praktijk is anders. Het probleem zit hem in het feit dat de uitvoerende macht niet alleen maar uitvoert. In lekentaal: De politie heeft gewoon veel te veel macht in dit land.

Oom agent rijdt door rood als hij daar zin in heeft en er is niemand die hem op de vingers tikt. Wij mogen met z’n allen niet te hard rijden, maar een bromsnor gaat zo hard als ie zelf wil. En er is niemand die hem stopt.

Als het alleen daar bij zou blijven zou ik dit hele blog niet tikken. Maar er is een nog veel groter probleem: de politie heeft de macht om een wet zelf te interpreteren en om zelf te besluiten of hij actie onderneemt of niet. En opnieuw is er niemand die hem ( of haar, ik wil niet discrimineren) daar op kan afrekenen.

Om het wat kleiner, tastbaarder en lokaler te maken zal ik nu de situatie schetsen die tot dit blog heeft geleid. Wij wonen en werken in de binnenstad. Voor onze deur hebben wij een laden- en lossenzone. Essentieel voor de aanvoer van winkels en andere ondernemingen. (Immers onze hele economie is gebaseerd op consumeren, maar dat is weer een andere verhaal)

Toen wij ons huis en onze zaak kochten, stonden er voor de deur 2 paaltjes, zodat je niet voor de deur kon parkeren. Dat vonden wij erg handig, want zo ben je goed bereikbaar als ondernemer. Maar voordat je een woning betrekt, gaan er natuurlijk altijd wat maanden overheen. Toen het eindelijk zover was werden wij met een opmerkelijk feit geconfronteerd: De straat was vernieuwd en de paaltjes waren weggehaald. Het was nog steeds een laden- en lossenzone, maar er werd gewoon voor onze deur geparkeerd. Ik zette zelf de auto keurig op een andere plek neer, maar als ik dan terug kwam stond er een andere auto -vaak zonder vergunning of parkeerkaartje- voor de deur.

We hebben eerst vriendelijk geprobeerd om met kaartjes duidelijk te maken dat het toch echt om een laden- en lossenzone ging, maar die actie maakte weinig indruk. Na heel veel bloed, zweet, tranen, brieven en andere moeite (ik maak nu even een flinke sprong in de tijd om dit verhaal niet te lang te maken) heeft de gemeente een kruis voor mijn deur gemaakt. Zo, nu is het duidelijk: Niet parkeren.

De gemeente biedt tevens de mogelijkheid om een ontheffing aan te vragen, zodat je als bewoner vrijstelling krijgt van het parkeerverbod. Daar heb ik gebruik van gemaakt. Doordat ik mijn heilige koe voor mijn eigen deur neerzet, hebben de buren meer ruimte om hun auto ergens anders neer te zetten. Die ontheffing kost overigens wel wat. Samen met de parkeervergunning hebben we het over een paar honderd euro(!).

Sinds deze beslissing van de gemeente gaat het een stuk beter. Het beleid is duidelijk en alle buren hebben inmiddels een soort van eigen plek. We houden rekening met elkaar en zo hoort het ook.

Echter, er zijn altijd mensen die zich niets aan trekken van regels (en soms heb ik daar wel bewondering voor, maar in dit geval even niet). Er wordt dus af en toe nog steeds geparkeerd voor onze deur. Niet om te laden en te lossen -want daar heb ik geen enkele moeite mee, daar is de zone immers voor bedoeld- maar echt om de auto gewoon de hele avond te laten staan. Door die actie is het hele systeem ontwricht. Immers, ik zet de auto nu op de plek waar normaal gesproken onze aardige buurvrouw staat en die zadel ik dus op met het probleem. Zij zet hem op de plek van de buurman, etc.

Op de ontheffing die ik van de gemeente heb gekocht voor veel geld, staat te lezen dat: Er alleen iemand voor onze deur mag staan na uitdrukkelijke toestemming van de bewoners (wij dus). Verder hebben wij een blauw bord gekregen (waar we overigens ook voor moesten betalen, dus feitelijk hebben we het bord moeten kopen) met daarop een “P” met ons kenteken. De gemeente verzekerde ons verder dat de politie zou ingrijpen als er overtreders zouden zijn.

Maar hier gaat het fout. De politie is immers niet meer uitsluitend een uitvoerende instantie in ons land. De politie heeft de macht om het door de wetgevende macht (in dit geval de gemeente) vastgestelde beleid gewoon naast zich neer te leggen. En om het nog erger te maken: dat doet de politie niet als organisatie, maar als individuen. De agent die ik heb verzocht te handhaven (namelijk op te treden tegen de auto die niet op de laden- en lossenplek mag staan), vertelt doodleuk dat zijn collega er misschien anders over denkt, maar dat hij besluit om niet op te treden. Hij vindt dat wij de auto dan maar ergens anders moeten neerzetten.

Nu gaat het me echt niet alleen om mijn persoonlijke sores. Natuurlijk speelt dat een rol, ik zal eerlijk zijn. Maar wat hier vooral niet aan klopt is dat een individuele agent zelf kan beslissen of hij de wet uitvoert of niet. Dat vind ik principieel verkeerd.

Het is hetzelfde als ik besluit om eigen rechter te spelen. Als ik de auto nu ga wegslepen of nog erger even wat minder vriendelijk behandel, dan is iedereen het er over eens dat dat niet mag. Waarom mag een politieman in dit land dan wel zelf bepalen of hij te hard rijdt, door rood rijdt of nog erger: waarom mag hij zelf bepalen of hij doet wat de wetgevende macht hem opdraagt?

Er zit iets fundamenteels verkeerd in de organisatie van de macht in Nederland. Ik wil dan ook een ieder die aan de wetgevende / bestuurlijke kant staat, oproepen om hier wat aan te doen. Als alle agenten gewoon zouden doen wat er van ze verlangt wordt door de maatschappij, namelijk optreden tegen onrecht, dan zou die roep om “meer blauw op straat” er niet zijn. We hebben niet meer agenten nodig, we hebben agenten nodig die functioneren zoals we ooit hebben afgesproken.

Ik als journalist ben er al achter gekomen dat mijn pen echt niet sterker is dan het zwaard. De controlerende macht is er een op papier, een wassen neus. Ik heb niet de illusie dat ik met het tikken van dit verhaal het functioneren van de politie kan verbeteren. Maar ik heb tenminste gedaan wat er van mij wordt verwacht. Ik signaleer dat agenten in dit land te veel autonoom beginnen te opereren en zelfs af en toe denken dat ze boven de wet staan. Maak van agenten weer echte handhavers, dan zul je zien dat problemen echt kunnen worden opgelost.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *